Ersin Kartal | Naile Dire’yle “Türbülans” Üzerine Söyleşi

Ersin Kartal | Naile Dire’yle “Türbülans” Üzerine Söyleşi

Ersin Kartal, Naile Dire’yle İthaki Yayınları’ndan çıkan şiir kitabı “Türbülans” üzerine bir söyleşi yaptı.

Edebiyat Daima’daki söyleşimizin konuğu şair Naile Dire.

Naile Dire, Marmara Üniversitesi Edebiyat bölümü mezunu ve aynı bölümde yüksek lisans eğitimini tamamladı. İlk kitabı Türbülans’ı, İthaki Yayınları, Poetik serisinden çıkaran Dire, sorularımıza yanıt verdi.

Şiirinizde göze çarpan bir öç alma girişimi var. “Namluyu” okuyucuya tutturan bir silah oluyor kimi yerde satırlarınız. Bu öfkenin kaynağı nedir?

Öfke duygu olmaktan çıkıp karaktere dönüyor şiirlerimde. Bunu bir konuya ya da kaynağa bağlamaktansa coşkuya bağlamayı tercih ederim. Çünkü sanatın kaynağının coşku olduğunu düşünenlerdenim ve coşku öfkeyle çok güzel parlıyor. Bunu her zaman her şiirimde sürdürmeyeceğim elbette, Türbülans’ın karakteri böyleydi ve ben bu öfkeyi sanatsal coşkunlukla birleştirmek istedim.

Şiirinizin damarlarını besleyen ve okuyucuyu sürekli tetikte kılan bu lirizm şiirinizin öz kimliği midir?

Hayır, kesinlikle. Şimdi öyle bile olsa ilerde değişeceği için şiirimin öz kimliği işte budur diyemem. Çünkü değişmek zorunda. Aynı şekilde ve aynı kimlikte devam eden bir şiir anlayışı beni şair yapmaz.

“Ormanlarımı önce dolaştılar sonra yaktılar
Zebercet bir kadını boğmuştu, o bendim (s.19)

Sesim kısılmış, bu kez geniş bir bulvardayım
Ve şeytanın saçı kısa, sakalları var” (s.20)

Türbülans”taki on sekiz şiirin hemen hepsinde kadının toplumdaki yeri titizlikle ele alınırken alışıldık lirik şiirlere rastlamak biraz zor. Tamamen bunun üzerine kurulu olmamakla birlikte daha toplumcu ve ne yapacağını tartan bir şiirle karşı karşıyayız. Buna dayanarak şair, Türk şiirine yeni bir açıdan bakıyor diyebilir miyiz?

Bu çok iddialı bir cümle olur, en azından ben kendim için böyle bir saptamaya varamam. Umarım yeni bir açıdan bakıyorumdur. Bunu söyleyecek olan kişi ben değilim. Toplumcu bir gözle yazmadım şiirlerimi. Bir soruna parmak basıyorsam da bu beni toplumcu yapamaz, ben sorunları sanatla birleştirmek ve öyle yansıtmak isterim, bu yüzden şiirlerim kadın sorunu hakkında bir makale gibi okunsun istemem. Şiirlerimin içinde bir dert var ama çözüm önerisi sunmuyorum, bu yüzden konuya odaklanmakla birlikte “nasıl ifade edilir”e de mesai harcıyorum. Böylece yeni bir açıya düşmeye de mesai harcamış oluyorum. 

“Zalimle imam aynı kıbleye eğimli” (s.30)

Bu dizeler üzerinde bir hayli düşündüm ilk okuduğumda. Kitapta bulunan iki ana bölümden ilki olan “Sarsıntı” kısmının son şiiri “Victor Gitti”de geçen bu satırlar bana Ah Muhsin’den aşina olduğumuz ve örneklerini beğenerek takip ettiğim protest tavrı hatırlattı. Peki, Naile Dire’nin şiirinde protest tavır nerede duruyor?

Şiire protest tavrı çok yakıştırıyorum. Bunun dozunu da ayarlamak gerekiyor tabii. Ben ayarlayabiliyorum demiyorum. Ayarlayamadığımda hamasi söylemler olabiliyor. Ne ki şairlerin de zamanla öğreneceği şeyler vardır. Protestonun “gür” olduğunu düşünüyorum, bu da benim coşkunluğumla senkronize oluyor. Ben “güzel ve yüce” ayrımındaki “yüce”ye yakın olmak istiyorum. Bu yüzden protestoyu seçiyorum.

Naile Dire

Günümüz şiirinde ezberlenecek dizelerin pek çıkmamasını nasıl yorumluyorsunuz?

Ezberlenecek dizelerin olması ya da olmaması günümüz şiirinin durumunu ortaya sermez sanıyorum. Hele de “Şiir geldi, kelimeye dayandı” fikri çoktandır varken… Ki bu fikir de artık yerini başka fikirlere bıraktı. Artık şiirdeki dizelerin birer birer gönlü hoş etmesini beklemek anlamlı gelmiyor.

Şu çok açık ki kendinden öncekilerden etkilenmeden özgün eser üretmenin imkânı yok. Bu bağlamda sizi mental veya edebi şekilde etkileyen yerli yabancı sanatçılar ve kitapları nelerdir?

Arthur Rimbaud, Ahmet Haşim, Füruğ Ferruhzad, Sappho, Nedim, Karacaoğlan… Bu şairleri ve kitaplarını özellikle severim.

Şiirinizi günümüz şiiri içinde nereye konumlandırıyorsunuz?

Açıkçası buna ben karar veremem. Bu konuda takdir her zaman okuyanda ve eleştirendedir.

Peki, ilerleyen yıllarda şiirimiz nereye evirilecek sizce? Bütün bu tartışmalar ve gerilim şiirimizi nereye taşıyacak?

Şu an yazılan şiirle önceki yazılanları karşılaştırdığımda, bir üst kuşağın yazdıklarını karşılaştırdığımda önemli sayabileceğimiz değişimler söz konusu. İyiye ve yeniye giden bir şeyler olduğu muhakkak. Ama bu sonuca varıyor olmam lirik düzlemde hâlâ eski düzeni sürdürmeye ısrarcı “şairlerin” olduğu gerçeğini de değiştirmiyor. Artık herkes kendi şiirinden sorumludur diyorum bu tarz konularda. Çok öznellik barındıran bir konuda çıkarım yapmak da zorlaşıyor. Yine de umutluyum.   

Naile Dire, şiiriyle neler yapmak, neler başarmak istiyor?

Şiirim herhangi bir arzum için araç değil elbette; sadece daha iyimi, kendi yeniliğimi kurmak isterim. Yaratmak isterim, öncekimden farklı gerçek bir yaratı ortaya koymak… Böyle düşününce de asla yapamıyorsunuz. Bu yüzden şiir söz konusu olduğunda kariyer planı gibi bir plan bence işlemiyor. Ne diyelim, neler olacağını ben de merak ediyorum.

Edebiyat Daima
ADMINISTRATOR
PROFILE

Posts Carousel

Yorum Yap

Email adresiniz yayınlanmayacaktır.

Latest Posts

Top Authors

Most Commented

Featured Videos

Etiketler

abbas marufi abdullah çakır abdulmelekiyan acabay adıgüzel afili ceket ah kusan zaman ahmedidai ahmet doğru ahmet menteş ahmet sarı ak akdeniz akif akifdut akşam sayıklaması albertcamus Ali Lidar Ali Necip Erdoğan alperbilgili anadan üryan bir yalnızlık anka kuşuna zümrüt Anlamayan BeniAdeme Gazel Anıl Cihan ardında yiten ben değilim Armağan Can arzu Arzu Alkan Ateş Arzu Tanrıverdi arzuözdemir aslan aslanoğlu Aslı Hilal Menteş ata atakaya aydın aydınakdeniz aygüner ayhan ayhan akdeniz ayten güler aytmatov ayçaerdura ayça erdura ayşenur kaya aydoğan ayşe şafak kanca aziz nayır açıkgöz aşk diye diye aşk hak aşk incinirse aşkmektubu aşk örtüyor gövdeni babek zamani bahaeddinözkişi bahar ayaklanmaları baltadergisi balçık baris barış barışerdoğan Barış Erdoğan barışmanço batı rüzgarları bayrıl bazı evlerin kış hali başağın diyalektiği başkalarını da düşün begüm şahbudak bekleyiş beni bir baharın göğsünde uyut ben olsaydım benzeşmek berna bernakarakaya beyazgemi beyzaege beyza yazıcıoğlu bijennecdi bir fincan kahvenin kahvenin çayın bardağın Birgül birgültemur Birgül Yangın Aslanoğlu birgülyangınaslanoğlu bir varlık masalı bir zamanlar bir çift yumru biter buralarda güneşin matemi bitişin mevsimleri Bit Pazarında Tarih Dersine Cevaben boyalı duvar Buket Uçar bulutun gözyaşı burak çelik burhan burhanaslan burhantuncay Burçin Laçin Altay buz çiçekleri büşra büşraünal camus canan çelik celladıma ceviri CeyCeyBey clemence damla nur akkirpi dağlardaki ter dedi-dedim defter deneme deniz denizkarakavalcı Deniz Kara Kavalcı dert dikimevi dervişzaim deryagündoğdu devrim horlu divan Dostoyevski doğa doğanay dulda dursunalisazkaya duvar Duyuru Duyurular Dönüşüm düğme ilikliği eda tosun Edebiyat Daima elem erk elif burcu özkan elifyavaş elimden tutabilse sesin ellerimde on dokuz yara elçin sevgi suçin emel Emel Bulut emel canpolat emelkoşar emel koşar emine gündüz menteş enver ercan enver sadri begit Enver Sadri Begit | İvo Bu Şairlik Telaşı Mı? eraysarıçam eray sarıçam ercan ercankesal ercanköksal ercan sağlam erdevir erdoğan Erguvan erguvan rengi yalanlar ergülen erhan erhankaraoğlan Erhan Çamurcu erkut tokman erkuttokman erman şahin ersin ersin kartal ersinkartal ersin taşdemir ertuğrul çoban erva erva zülal ünsal esingülez eskiliman esrakaraca esra karaca Ethem Baran evde kalmış zencefil eylül eşyalar fahriayhan faikmuharrem farsca fateme mahmudi Fatma Sümer Fatmasümer ferfiçkin kayboldu feritsürmeli fermuar ferruhzâd feyz kariha fuat fuatoskay fulya eyilik fuzuli füruğ füruğferruhzâd galip Galip ÇAğ galipçağ gamzekoç Gazel Yiğit gece fısıltısı gecenintılsımı gece rahminde cenin gerus gerus abdulmelekiyan gezi yazısı gittin bana giz Gökhan Yılmaz gölgemdeki ağrılar gönül gönülyonar gösteri toplumu gözlerin afrika Gülden Çevik Gülhan Tuba Çelik gülle güllüce gülsoy gülözen gülşah gülşahak gülşen gün bozumu Güngör gürhangürses güven güvenadıgüzel güven adıgüzel güven fatsa güvenini kırdım bir kere güzel yazı defteri güğüm Haber Haberler Hakan Sarıpolat Hakan Temiz Hakan Uslu hale alkay halil cengiz halil ibrahim emecen hande handeiçeliadabay hasan ali toptaş hasan temiz hasrettir azerbaycan hasta hatice hatice kübra öktem Hatice Tarkan Doğanay haticetarkandoğanay haticeyıldırım Hatice Yıldırım hayalet orkide haydar haydar ergülen heba herşeyibitirmeyidüşünüyorum hilal fırat hiç ihtimal Hûşeng İbtihac hüseyin hüseyin aygüner hüseyin sönmezler hırsız Iainreid ihtiyar banklar ihtiyardünya ilhan kemal ilyas alevi inceleme insan insannedir? intihar ilanları ismail ismailkılınç iz içeli jose saramago Kafka kalabalıkyalnızlıklar kalender kara kalkan kamyon kara karabürk karakaya karakoyun karanlığa tapanlar karaoğlan kartal karınca incitmez altur balyanın tuhaf intikam planı kavalcı kavşakta çevirme var kaya Kazuo Ishiguro kederbuselik kehribar kelebek ve kukla Kemal Özer Şiir Ödülü kimsesizliğe kiralık ışık hikayesi Kitap Kitaplık kitaplıktan Kitaplık Önü Klaros Yayınları kleopatra knut odegard kol düğmeleri korona koyu sersemlik kozan koşar kravat kronik satırlar kum kumdan keder kusey tangüler köpek kalbi köpeğin olayım hayat kürşat kürşatyozcu Küçürek Öykü kılınç kırmızı şiir kırık yazı istasyonu kırıkyazıistasyonu kısakürek kız kulesi boğaz ve aşk kızıltoprak kızılırmak Lale laleşeydagülsoy lale şeyda gülsoy latice bir mektup yaz bu gece leyla lord alfrad tennyson Louise Glück madak mahmud derviş mahrumiyet makyaj marazlı tren marktwain masal masiva mavi dünyanın insanları mayo mayıs mağara mehmet mehmet açıkgöz mehmetberkyaltırık mehmet yıldız mehmetyıldız mehmet çağan azizoğlu mehtapnas mektup melek melekler intihar etti melektemur merhametsizmerhamet merveyıldız meryem akyıldız metinsavaş meviza mevlüt şener mevsim etkisinden arındırılmış insan manzaraları Mihail Bulgakov muhamedburaktunay muhameterdevir muhammed münzevi muhammet Muhammet Erdevir muhammeterdevir muhsin hafız çakıroğlu murat muratalan murat erdi salık muratgöğekin Murathan Mungan murat serdar çakıroğlu Murat Soyak mustafa ersin taşdemir mustafaeverdi Mustafa Soyuer mustafa torun Mustafa Çiftçi müjgan münevversaral Naile Dire n apartmanı nar Nasrin Zabeti Miandoab Ncip Fazıl necatibey nehirlerim uzağa nesrin Nesrin Çoruh nesrinçoruh nilgün marmara nisa Nisa Eser nisaeser nisaleyla nota notaya nuritarkan okan alay okanlay olanlar olga tokarczuk orhantepebaş oskay osman osmanyücel ozanöztepe Oğuz Ertürk pekmez PerverNakçi Peyami Safa prelüt qadiri radikal şıkların sayımı rahmikızıltoprak rana Recep Kayalı Reşit reşitgüngörkalkan Romen Edebiyatı röportaj rüzgarın yolculuğu rıdvan yıldız sabah yağmuru sacettin ince saklambaç salıncak sama sama qadiri saniye Saniye Kısakürek saniyekısakürek sarmaşık sağlam seheraçıkgöz seher yerlikaya selcan ece Selcen Ece selinöyküata semanur semanurulu semra orhan şirip seni seviyorum Serap Yalçın Pamuk serbülent kaya serdar servan erdinç ses seval seval karakoyun sevda sevdamın şehri sevdasezergülle Sevda Sezer Gülle Sevinç Çokum Seydali Önal seyit mehdi musevi sezer sibel sibelmayo siir sinema Sipariş sokakta sorgu sorgu (I) sorgu (II) Suat Derviş suna suna kızılırmak sungurlar suzan yörük sylvia sönmezler söylemek mümkün söylence söyleşi söyleşi ve soruşturmalar süheyla poyraz Sündüs Arslan Akça Sıddıka Zeynep Bozkuş sızı Tahsin Yücel Tamer Sağcan taner sezgin Tanpınar tanık tarkan tatlı bir telaş tekerleme temur thomas hardy tilki öpüşmesi topraktan öte tubagevrek tuncer turgay tuğba Tuğba Keskin tuğbaönce tuğçe tuğçekozan türk zerrintürk ulu umut bazen uğrar evimize uykular gazeli uzunca şiir uğur uğurkarabürk Uğur Karabürk vahap eren vakitlerden körpencere veda vuslat w.bahadır w.bahadırbayrıl Where Is/Where Are Denklemi yabancı yakamoz yalnızlar rıhtımı Yalnızız yangın yaren eryıldız yasin yasinkum Yayın İlkelerimiz yaz ve gül yiğit ergün yok yolcu yonar YouTube yozcu yunan suları yunus Yunus Çinçin yunusçinçin Yusuf Araf yusuf aydın yuva yörük yücel yürekincisi yıldırım yıldız zamanla/ma zambak ve köpük zeliha aypek zemir zerrin zeynep zeynepkasap zeyneppınarbaşı zeyneprana zeynep yeşilbaş yardımcı zeynepyolcu zeynep yolcu zifiri karanlık zübeyde zübeydegüllüce zülal Çile Çok Yapraklı İlişkiler Öykü çakıroğlu çağ çeviri çeviri şiir çevrobil çinçin çirkin filler çoklu yüz döngüsü çoruh ölüm sebebi ölüm ve kuşlar önce öykü özdemir özkan özkan kaya özlemek dündendir ünal ünsal ürperti İbrahim Halil Çelik İmtihan İnceleme İsmail Kılınç İthaki ıd est ıp labirenti ıslık kesiği ışık ışıklı pencere ışıksungurlar ışıl ışılmadakkaya Şener Öktem Şiir şarkı şehrazat şener beyter şenol alçınkaya şeyda şiir şiire dönüşen anne şiirülke şir şirin söz