Şener Öktem | “Diğer Şeyler”de İç İçe Geçmiş Görünmeyenler

Şener Öktem | “Diğer Şeyler”de İç İçe Geçmiş Görünmeyenler

Şener Öktem, Ali Necip Erdoğan’ın “Diğer Şeyler” adlı öykü kitabı üzerine yazdı

Şener Öktem | “Diğer Şeyler”de İç İçe Geçmiş Görünmeyenler

Bilincin inancını sarsan bilinçaltı metaforlar, imgelerle dans ediyor adeta bu kitapta.

2020 yılı başında Hece Yayınlarından çıkan Ali Necip Erdoğan’ın on dokuz öyküden oluşan ilk kitabı ”Diğer Şeyler”i, beyaz zemin üzerine insan ve evrenin döngüsel ifadesi olan biri küçük siyah renkli hayat / hareket / gerçeklik, diğeri büyük mavi renkli kozmik /metafizik iki dairenin, kaygan zeminde kesişen beynimizin kodlarına işlenmiş ikincilleri ile selamlıyor kapakta bizi…

Dergilerdeki öykülerinden aşina olduğumuz Ali Necip Erdoğan kendi usulünü oluşturmuş, gittiği yeri ve vereceği mesajın farkında bir kalem. Demini almış üslubuyla yazdığı öyküler, bundan sonra yazacakları için de bize ipucu veriyor.

Ali Necip Erdoğan öyküsünün karakter, olay, mekân ve zaman gerçekliğinin doğu kültürünün mitolojik, hayal ve rüya araçsallarıyla postmodern fantastik hüviyete büründüğünü görüyoruz. “Ancak içeri girip Ceyda’nın karşısına oturunca bunun camdan kaynaklanmadığını anladı. Üst üste binmiş iki görüntü halindeydi Ceyda.” (Çizgi, s.63). Bu manada hem Harry Potter okumuş/seyretmiş genç okurun ilgisini çekecek sadelikte, hem de felsefik / mistik yoğunluklu bir deryada kafa yormak isteyen okuru (risk alarak) potansiyel alıyor kitap. “İnsanın kendi görüş alanını perdeyle kapatması ne tuhaf, dedi.” (Çerçeve, s.59)

Öykülerin genel mesajı bilgiden ziyade olay üzerinden, varlık yokluk arasında okura ontolojik sorular sordurması. Bu açıdan vahdet-i vücutçu emarelerden beri olamıyor. ” Ve yine bilirsiniz ki şu hayatta en önemsediğim şey anlamdır. İşaret bendedir ve anlam benimle çoğalır. (İnceltme İşareti, s.110)

Geleneğimizin destansı hikâyelerinden beslenmiş damarlarını felsefeyle / mistisizm yoğurarak varoluşsal anlam arayışını içimize akıtıyor. Öyle akıtıyor ki kitabın sonuna kadar kum saati misali, ırmak gibi. ”Bir ara Firdevsi’nin Şehname’sindeki bir hikâye ile ilgili, Küttablar nahiyesindeki Muhtar Mustafa’dan dinlediğim hikâyeye hiç biri benzemez, dediğini duydu.(Küttablar nahiyesi, s.76) ”Küttablar Nahiyesi” iç içeliğin yoğun olduğu bir öykü olarak okuru çok zorlayacak gibi. “Öncelikle şunu belirteyim; içinde bulunduğun arabayla yapmış olduğun kaza yaklaşık yedi saniye sürüyor. Araba sol yanının üstüne yatıp durunca senin de eğitimin bitecek.” (Zaman Taciri. S.101). Simurg’a, yedi vadiye yapılan gönderme Doğu klâsikleri izleri taşıyor.

Sürekli bir hareket, döngü halinde ama bunu yaparken de ”an”ı durduruyor bir film karesi gibi. Siz ”an” üzerine öznel / etkenken bir de bakıyorsunuz nesne edilgenlik durumunu iç içe yaşıyorsunuz. Durun diyor anlatıcı durun! Ve edilgenlik ruhuyla bulunduğunuz konumu anlamlandırın. “Bence beklemek felsefi bir şey ya da ne bileyim sanat. Evet beklemek bir sanat.” “Adam, usulca uzanıveriyor kadının kalbindeki sıcacık odalardan birine. Ve kadının zihnindeki rafdan bir kitap alıyor, sakince çeviriyor sayfaları. Kadın, tüm zerreleriyle izin veriyor adama. Ve bırakıyor kendini adamın kelimelerine.” (Aşkın sureti, s. 47)

Bazen kukla gibi mitos yaratırken bazen de Kaf dağına çıkan Simurg misali kendine, özüne dön çağrısı yapıyor anlatıcı. Susarak susatarak. Kitabın bir bakıma mesajını “Kuklanın Ruhu” oluşturuyor. Kuklanın var oluşu üzerinden insanın “Kendi” olma mücadelesi trajik kurgu üzerinden sunulmuş. “Kukla bir an durup hikâyeyi baştan almaya karar verdi. Ellerini öne doğru uzatıp havada kavisli bir ‘v’ harfi çizerek , ‘Vaktiyle…’ dedi. Sesi yine anlaşılmadı ancak hareketi ‘anlam’ı aktarmış, salondakilerde anlamışlardı.” (Kuklanın Ruhu, s.37).

Her ne kadar kukla ruhuna kavuşsa da (insan “kendi” olsa da) ustasıyla olan bağ hemen kopmuyor. Bu yüzden anlatıcının ustayı öldürdüğünü görüyoruz. Anlayamadığımız, seyircilerin kuklayı neden katil olarak görmesi. Burası biraz muallak bırakılıyor anlatıcı tarafından.

An (etken) ve an içinde (edilgen) insanı, zaman üstü kurmacayla gerçekliğin cıvamsı özelliğine şahit tutuyor anlatıcı.(Çizgi, Sıkışan Zaman)

Susmanın çığlıktan öte bir şey olduğunun, yaşam biçimine evrilişinin trajik öyküleri “Suskunluk” , “İçi Geçmiş” kim bilir ölümle sonuçlanmasa da kaçımızın yıllarca susmuşluğunu anlatıyor.

Kurguların çoğunun kadın erkek görselliği üzerinden yürümesi klasik çağrışımlardan azat edemiyor anlatıcıyı. (“Adam-Kadın-Garson”,”Aşkın sureti”,”Suskunluk”,”Ay Işığı”)

On dördüncü öyküde (Zaman Taciri) yazar kendi ve kitabı hakkında bazı açıklar veriyor. Aslında öykülerin burada bittiği, diğer beş küçürek öykünün kitaba zorlama konulduğu havası veriyor.“… ‘zaman’ı konu edinen ya da zamanla ilgili on dört öyküden oluşuyordu kitap”, ”birkaç öykü birbirinin devamı olarak yazılmış olmakla birlikte bütün öyküler özgündü. Özellikle ‘4. Boyut’ isimli öykü (kitabın da 4. öyküsüydü), zamanın 4.boyut (en, boy ve yükseklikten sonra) olarak ne ifade ettiği, nasıl bir örüntü oluşturduğu, zaman nedeniyle oluşan ağın kişiyi nasıl şekillendirdiği” anlatılmış ki kitabın en dikkate değer öyküsüydü. Bütün öyküler üçüncü kişi tarafından anlatılmıştı. Felsefi ve metafizik öğelerle yüklüydü.”, “…Zamana kafayı takmış bir yazarla karşı karşıyaydım.” (Zaman Taciri, s.98). Lakin 4. öykünün tekabül ettiği de gerçekten kitabın özü diyebileceğimiz “Kuklanın Ruhu”na denk geliyor. Bir başka öykücü üzerinden anlattığı durumlara baktığımızda kendi ve kitabı hakkında verilen ipuçları kitabın efsunlu halini bozuyor.

Metinlerarasılık kitap sonunda roman tadı veriyor. Anlatıcının özellikle kullandığı bazı rakamları rastgele seçmediği aşikâr. Son öykü (Okur /Yazar) de, kim bilir anlatıcının otuz yıl öncesine dayanan ”Diğer Şeyler”inin engel teşkil ettiği mahremiyeti, silüet olarak okura göz kırpıyor.

Edebiyat Daima
ADMINISTRATOR
PROFILE

Posts Carousel

Yorum Yap

Email adresiniz yayınlanmayacaktır.

Latest Posts

Top Authors

Most Commented

Featured Videos

Etiketler

abbas marufi abdullah çakır abdulmelekiyan acabay adıgüzel afili ceket ah kusan zaman ahmedidai ahmet doğru ahmet menteş ahmet sarı ak akdeniz akif akifdut akşam sayıklaması albertcamus Ali Lidar Ali Necip Erdoğan alperbilgili anadan üryan bir yalnızlık anka kuşuna zümrüt Anlamayan BeniAdeme Gazel Anıl Cihan ardında yiten ben değilim Armağan Can arzu Arzu Alkan Ateş Arzu Tanrıverdi arzuözdemir aslan aslanoğlu Aslı Hilal Menteş ata atakaya aydın aydınakdeniz aygüner ayhan ayhan akdeniz ayten güler aytmatov ayça erdura ayçaerdura ayşenur kaya aydoğan ayşe şafak kanca aziz nayır açıkgöz aşk diye diye aşk hak aşk incinirse aşkmektubu aşk örtüyor gövdeni babek zamani bahaeddinözkişi bahar ayaklanmaları baltadergisi balçık baris barış barışerdoğan Barış Erdoğan barışmanço batı rüzgarları bayrıl bazı evlerin kış hali başağın diyalektiği başkalarını da düşün begüm şahbudak bekleyiş beni bir baharın göğsünde uyut ben olsaydım benzeşmek berna bernakarakaya beyazgemi beyzaege beyza yazıcıoğlu bijennecdi bir fincan kahvenin kahvenin çayın bardağın Birgül birgültemur birgülyangınaslanoğlu Birgül Yangın Aslanoğlu bir varlık masalı bir zamanlar bir çift yumru biter buralarda güneşin matemi bitişin mevsimleri Bit Pazarında Tarih Dersine Cevaben boyalı duvar Buket Uçar bulutun gözyaşı burak çelik burhan burhanaslan burhantuncay Burçin Laçin Altay buz çiçekleri büşra büşraünal camus canan çelik celladıma ceviri CeyCeyBey clemence damla nur akkirpi dağlardaki ter dedi-dedim defter deneme deniz Deniz Kara Kavalcı denizkarakavalcı dert dikimevi dervişzaim deryagündoğdu devrim horlu divan Dostoyevski doğa doğanay dulda dursunalisazkaya duvar Duyuru Duyurular Dönüşüm düğme ilikliği eda tosun Edebiyat Daima elem erk elif burcu özkan elifyavaş elimden tutabilse sesin ellerimde on dokuz yara elçin sevgi suçin emel Emel Bulut emel canpolat emelkoşar emel koşar emine gündüz menteş enver ercan enver sadri begit Enver Sadri Begit | İvo Bu Şairlik Telaşı Mı? eraysarıçam eray sarıçam ercan ercankesal ercanköksal ercan sağlam erdevir erdoğan Erguvan erguvan rengi yalanlar ergülen erhan erhankaraoğlan Erhan Çamurcu erkut tokman erkuttokman erman şahin ersin ersinkartal ersin kartal ersin taşdemir ertuğrul çoban erva erva zülal ünsal esingülez eskiliman esrakaraca esra karaca Ethem Baran evde kalmış zencefil eylül eşyalar fahriayhan faikmuharrem farsca fateme mahmudi Fatmasümer ferfiçkin kayboldu feritsürmeli fermuar ferruhzâd feyz kariha fuat fuatoskay fulya eyilik fuzuli füruğ füruğferruhzâd galip Galip ÇAğ galipçağ gamzekoç gece fısıltısı gecenintılsımı gece rahminde cenin gerus gerus abdulmelekiyan gezi yazısı gittin bana giz Gökhan Yılmaz gölgemdeki ağrılar gönül gönülyonar gösteri toplumu gözlerin afrika Gülden Çevik gülle güllüce gülsoy gülözen gülşah gülşahak gülşen gün bozumu Güngör gürhangürses güven güven adıgüzel güvenadıgüzel güven fatsa güvenini kırdım bir kere güzel yazı defteri güğüm Haber Haberler Hakan Sarıpolat Hakan Temiz Hakan Uslu hale alkay halil cengiz halil ibrahim emecen hande handeiçeliadabay hasan ali toptaş hasan temiz hasrettir azerbaycan hasta hatice hatice kübra öktem Hatice Tarkan Doğanay haticetarkandoğanay haticeyıldırım Hatice Yıldırım hayalet orkide haydar haydar ergülen heba herşeyibitirmeyidüşünüyorum hilal fırat hiç ihtimal Hûşeng İbtihac hüseyin hüseyin aygüner hüseyin sönmezler hırsız Iainreid ihtiyar banklar ihtiyardünya ilhan kemal ilyas alevi inceleme insan insannedir? intihar ilanları ismail ismailkılınç iz içeli jose saramago Kafka kalabalıkyalnızlıklar kalender kara kalkan kamyon kara karabürk karakaya karakoyun karanlığa tapanlar karaoğlan kartal karınca incitmez altur balyanın tuhaf intikam planı kavalcı kavşakta çevirme var kaya Kazuo Ishiguro kederbuselik kehribar kelebek ve kukla Kemal Özer Şiir Ödülü kimsesizliğe kiralık ışık hikayesi Kitap Kitaplık kitaplıktan Kitaplık Önü Klaros Yayınları kleopatra knut odegard kol düğmeleri korona koyu sersemlik kozan koşar kravat kronik satırlar kum kumdan keder kusey tangüler köpek kalbi köpeğin olayım hayat kürşat kürşatyozcu Küçürek Öykü kılınç kırmızı şiir kırıkyazıistasyonu kırık yazı istasyonu kısakürek kız kulesi boğaz ve aşk kızıltoprak kızılırmak Lale lale şeyda gülsoy laleşeydagülsoy latice bir mektup yaz bu gece leyla lord alfrad tennyson Louise Glück madak mahmud derviş mahrumiyet makyaj marazlı tren marktwain masal masiva mavi dünyanın insanları mayo mayıs mağara mehmet mehmet açıkgöz mehmetberkyaltırık mehmetyıldız mehmet yıldız mehmet çağan azizoğlu mehtapnas mektup melek melekler intihar etti melektemur merhametsizmerhamet merveyıldız meryem akyıldız metinsavaş meviza mevlüt şener mevsim etkisinden arındırılmış insan manzaraları Mihail Bulgakov muhamedburaktunay muhameterdevir muhammed münzevi muhammet muhammeterdevir Muhammet Erdevir muhsin hafız çakıroğlu murat muratalan murat erdi salık muratgöğekin Murathan Mungan murat serdar çakıroğlu Murat Soyak mustafa ersin taşdemir mustafaeverdi Mustafa Soyuer mustafa torun müjgan münevversaral Naile Dire n apartmanı nar Nasrin Zabeti Miandoab Ncip Fazıl necatibey nehirlerim uzağa nesrin Nesrin Çoruh nesrinçoruh nilgün marmara nisa nisaeser Nisa Eser nisaleyla nota notaya nuritarkan okan alay okanlay olanlar olga tokarczuk orhantepebaş oskay osman osmanyücel ozanöztepe Oğuz Ertürk pekmez PerverNakçi Peyami Safa prelüt qadiri radikal şıkların sayımı rahmikızıltoprak rana Recep Kayalı Reşit reşitgüngörkalkan Romen Edebiyatı röportaj rüzgarın yolculuğu rıdvan yıldız sabah yağmuru sacettin ince saklambaç salıncak sama sama qadiri saniye saniyekısakürek Saniye Kısakürek sarmaşık sağlam seheraçıkgöz seher yerlikaya selcan ece selinöyküata semanur semanurulu semra orhan şirip seni seviyorum Serap Yalçın Pamuk serbülent kaya serdar servan erdinç ses seval seval karakoyun sevda sevdamın şehri sevdasezergülle Sevda Sezer Gülle Sevinç Çokum Seydali Önal seyit mehdi musevi sezer sibel sibelmayo siir sinema Sipariş sokakta sorgu sorgu (I) sorgu (II) Suat Derviş suna suna kızılırmak sungurlar suzan yörük sylvia sönmezler söylemek mümkün söylence söyleşi söyleşi ve soruşturmalar süheyla poyraz sızı Tahsin Yücel Tamer Sağcan taner sezgin Tanpınar tanık tarkan tatlı bir telaş tekerleme temur thomas hardy tilki öpüşmesi topraktan öte tubagevrek tuncer turgay tuğba Tuğba Keskin tuğbaönce tuğçe tuğçekozan türk zerrintürk ulu umut bazen uğrar evimize uykular gazeli uzunca şiir uğur Uğur Karabürk uğurkarabürk vahap eren vakitlerden körpencere veda vuslat w.bahadır w.bahadırbayrıl Where Is/Where Are Denklemi yabancı yakamoz yalnızlar rıhtımı Yalnızız yangın yaren eryıldız yasin yasinkum Yayın İlkelerimiz yaz ve gül yiğit ergün yok yolcu yonar YouTube yozcu yunan suları yunus Yunus Çinçin yunusçinçin Yusuf Araf yusuf aydın yuva yörük yücel yürekincisi yıldırım yıldız zamanla/ma zambak ve köpük zeliha aypek zemir zerrin zeynep zeynepkasap zeyneppınarbaşı zeyneprana zeynep yeşilbaş yardımcı zeynep yolcu zeynepyolcu zifiri karanlık zübeyde zübeydegüllüce zülal Çile Çok Yapraklı İlişkiler Öykü çakıroğlu çağ çeviri çeviri şiir çevrobil çinçin çirkin filler çoklu yüz döngüsü çoruh ölüm sebebi ölüm ve kuşlar önce öykü özdemir özkan özkan kaya özlemek dündendir ünal ünsal ürperti İbrahim Halil Çelik İmtihan İnceleme İsmail Kılınç İthaki ıd est ıp labirenti ıslık kesiği ışık ışıklı pencere ışıksungurlar ışıl ışılmadakkaya Şener Öktem şarkı şehrazat şener beyter şenol alçınkaya şeyda şiir şiire dönüşen anne şiirülke şir şirin söz