Emel Koşar | “Yaşamaya Dair”de İnsalığa Umut Aşısı

Emel Koşar | “Yaşamaya Dair”de İnsalığa Umut Aşısı

Emel Koşar “‘Yaşamaya Dair’de İnsanlığa Umut Aşısı” adlı incelemesiyle Edebiyat Daima’da.

Emel Koşar | “Yaşamaya Dair”de İnsanlığa Umut Aşısı

Fizik kanunları netlikleriyle kişinin kendini anlamasını ve kâinatı tanımasını kolaylaştırır. Yer çekimi, görelilik kanunu, kuantum fiziği ve termodinamik kanunları bilimle sanatın buluştuğu eserleri şekillendirir.

Termodinamik kanunları, ısı hareketini/enerji dönüşümünü inceler. Isı hareketinin/değişiminin kâinat ve insan üzerindeki etkilerini irdeler. Termodinamik Kanunları (2018) adlı filmdeki gibi termodinamik kanunlarına parça bütün ilişkisi açısından bakılırsa parçacıkların yapısının, ısı değişiminin, hızının ve gücünün geleceği belirlediği görülebilir.

Fizik kanunlarını sorgulayan Nâzım Hikmet’in “Yaşamaya Dair 1” (Nâzım Hikmet, Henüz Vakit Varken Gülüm-Seçme Şiirler, Haz: Raşit Çavaş, YKY, İstanbul 2018.) şiirinde, en kötü zamanlarda ve şartlarda bile yaşamın kıymetli olduğu söylenir. Yaşamın ciddiyeti üzerinde durularak en ufak bir parçacığın bile kıymetli olduğu, geleceği belirlediği ve fedakârlığın önemi vurgulanır: “beyaz gömleğinle bir laboratuvarda/insanlar için ölebileceksin,/hem de yüzünü bile görmediğin insanlar için,/hem de hiç kimse seni buna zorlamamışken,/hem de en güzel, en gerçek şeyin/yaşamak olduğunu bildiğin halde.” (s. 62)

“Yaşamaya Dair 1” şiirinde insanın tabiattan aldığını farklı bir şekilde tabiata verişi, kâinatta enerjinin var ya da yok edilemeyeceği sadece dönüştüğü vurgulanır. Söz konusu şiirde zeytin fidanı dikmek, kişinin enerjisini kâinatta olumlu şekilde dönüştürmesi ve ölümünden sonra bile ölümsüzlüğe kavuşmasıdır. Böylece kişinin enerjisi yok olmaz ve olumlu yönde yaşar: “Yani, öylesine ciddiye alacaksın ki yaşamayı,/yetmişinde bile, meselâ, zeytin dikeceksin,/hem de öyle çocuklara falan kalır diye değil,/ölmekten korktuğun halde ölüme inanmadığın için,/yaşamak, yani ağır bastığından.” (s. 62)

“Yaşamaya Dair 2” şiirinde kişiyi ayakta tutan içgüdüleri ve duygularıdır. Duyguların kimyasal gücü fiziği aşar. Merak, cesaret ve hınç; mücadeleleri, savaşları körükler. Ölüm korkusu ise savaşları engelleyemez. Sadece enerjinin yönünü değiştirir: “Diyelim ki, dövüşülmeye değer bir şeyler için,/diyelim ki, cephedeyiz./Daha orda ilk hücumda, daha o gün/yüzükoyun kapaklanıp ölmek de mümkün./Tuhaf bir hınçla bileceğiz bunu,/fakat yine de çıldırasıya merak edeceğiz/belki yıllarca sürecek olan savaşın sonunu.” (s. 63)

Kâinatın hızla genişlemesine ve karmaşasına müdahale edemeyen kişi gerçekliği sorgular. Gerçekliği ve benliğini anlamaya, kontrol etmeye çalışır. Sanata açılan her kapının aydınlığı kişiye kâinatın sonsuzluğunu hissettirir. Sonsuzluk ise umudu yeşertir: “Diyelim ki, hapisteyiz,/yaşımız da elliye yakın,/daha da on sekiz sene olsun açılmasına demir kapının./Yine de dışarıyla birlikte yaşayacağız,/insanları, hayvanları, kavgası ve rüzgârıyla/yani, duvarın arkasındaki dışarıyla.//Yani, nasıl ve nerede olursak olalım/hiç ölünmeyecekmiş gibi yaşanacak…” (s. 63)

“Yaşamaya Dair 3” şiirinde, kâinatın sıkıştırılmış gaz bulutunun dağılıp zerreler halinde hareket etmesiyle meydana gelişi ve hızla soğuyarak genişlemesi anlatılır. Evrenin hızla genişlemesinin sonunda uzay zaman yırtılmasının meydana geleceği ve büyük yırtılmayla her şeyin biteceği teorisine gönderme yapılır.

Kâinatta bir zerre kadar yer tutan dünyanın soğuk yalnızlığına ve uzaydaki/zamandaki döngüsüne tek çare sevgidir. Duyguların derinliği ve gücü karşısında ihtimaller zinciri yer alır. İhtimaller zincirinin her halkası bir duygunun yansımasıdır. Bu sebeple sevgi, ihtimalleri silmese de geciktirebilir: “Bu dünya soğuyacak,/yıldızların arasında bir yıldız,/hem de en ufacıklarından,/mavi kadifede bir yaldız zerresi yani,/yani, bu koskocaman dünyamız.” (s. 64)

Zamanla mekânın kıvrıldığı noktadaki güce ulaşamayan ve yerçekimine karşı koyamayan insan, kapana kısılmışlık hissini sanatla aşmaya çalışır. Nâzım Hikmet’in “Yaşamaya Dair 1-2-3” şiirleri, sanatın fizik kanunlarını aşan gücünü gösteren ve insanlara umut aşılayan eserlerdir.

Edebiyat Daima
ADMINISTRATOR
PROFILE

Posts Carousel

Yorum Yap

Email adresiniz yayınlanmayacaktır.

Latest Posts

Top Authors

Most Commented

Featured Videos

Etiketler

abbas marufi abdullah çakır abdulmelekiyan acabay adıgüzel afili ceket ah kusan zaman ahmedidai ahmet doğru ahmet menteş ahmet sarı ak akdeniz akif akifdut akşam sayıklaması albertcamus Ali Lidar Ali Necip Erdoğan alperbilgili anadan üryan bir yalnızlık anka kuşuna zümrüt Anlamayan BeniAdeme Gazel Anıl Cihan ardında yiten ben değilim Armağan Can arzu Arzu Alkan Ateş Arzu Tanrıverdi arzuözdemir aslan aslanoğlu Aslı Hilal Menteş ata atakaya aydın aydınakdeniz aygüner ayhan ayhan akdeniz ayten güler aytmatov ayça erdura ayçaerdura ayşenur kaya aydoğan ayşe şafak kanca aziz nayır açıkgöz aşk diye diye aşk hak aşk incinirse aşkmektubu aşk örtüyor gövdeni babek zamani bahaeddinözkişi bahar ayaklanmaları baltadergisi balçık baris barış barışerdoğan Barış Erdoğan barışmanço batı rüzgarları bayrıl bazı evlerin kış hali başağın diyalektiği başkalarını da düşün begüm şahbudak bekleyiş beni bir baharın göğsünde uyut ben olsaydım benzeşmek berna bernakarakaya beyazgemi beyzaege beyza yazıcıoğlu bijennecdi bir fincan kahvenin kahvenin çayın bardağın Birgül birgültemur birgülyangınaslanoğlu Birgül Yangın Aslanoğlu bir varlık masalı bir zamanlar bir çift yumru biter buralarda güneşin matemi bitişin mevsimleri Bit Pazarında Tarih Dersine Cevaben boyalı duvar Buket Uçar bulutun gözyaşı burak çelik burhan burhanaslan burhantuncay Burçin Laçin Altay buz çiçekleri büşra büşraünal camus canan çelik celladıma ceviri CeyCeyBey clemence damla nur akkirpi dağlardaki ter dedi-dedim defter deneme deniz Deniz Kara Kavalcı denizkarakavalcı dert dikimevi dervişzaim deryagündoğdu devrim horlu divan Dostoyevski doğa doğanay dulda dursunalisazkaya duvar Duyuru Duyurular Dönüşüm düğme ilikliği eda tosun Edebiyat Daima elem erk elif burcu özkan elifyavaş elimden tutabilse sesin ellerimde on dokuz yara elçin sevgi suçin emel Emel Bulut emel canpolat emelkoşar emel koşar emine gündüz menteş enver ercan enver sadri begit Enver Sadri Begit | İvo Bu Şairlik Telaşı Mı? eraysarıçam eray sarıçam ercan ercankesal ercanköksal ercan sağlam erdevir erdoğan Erguvan erguvan rengi yalanlar ergülen erhan erhankaraoğlan Erhan Çamurcu erkut tokman erkuttokman erman şahin ersin ersinkartal ersin kartal ersin taşdemir ertuğrul çoban erva erva zülal ünsal esingülez eskiliman esrakaraca esra karaca Ethem Baran evde kalmış zencefil eylül eşyalar fahriayhan faikmuharrem farsca fateme mahmudi Fatmasümer ferfiçkin kayboldu feritsürmeli fermuar ferruhzâd feyz kariha fuat fuatoskay fulya eyilik fuzuli füruğ füruğferruhzâd galip Galip ÇAğ galipçağ gamzekoç gece fısıltısı gecenintılsımı gece rahminde cenin gerus gerus abdulmelekiyan gezi yazısı gittin bana giz Gökhan Yılmaz gölgemdeki ağrılar gönül gönülyonar gösteri toplumu gözlerin afrika Gülden Çevik gülle güllüce gülsoy gülözen gülşah gülşahak gülşen gün bozumu Güngör gürhangürses güven güven adıgüzel güvenadıgüzel güven fatsa güvenini kırdım bir kere güzel yazı defteri güğüm Haber Haberler Hakan Sarıpolat Hakan Temiz Hakan Uslu hale alkay halil cengiz halil ibrahim emecen hande handeiçeliadabay hasan ali toptaş hasan temiz hasrettir azerbaycan hasta hatice hatice kübra öktem Hatice Tarkan Doğanay haticetarkandoğanay haticeyıldırım Hatice Yıldırım hayalet orkide haydar haydar ergülen heba herşeyibitirmeyidüşünüyorum hilal fırat hiç ihtimal Hûşeng İbtihac hüseyin hüseyin aygüner hüseyin sönmezler hırsız Iainreid ihtiyar banklar ihtiyardünya ilhan kemal ilyas alevi inceleme insan insannedir? intihar ilanları ismail ismailkılınç iz içeli jose saramago Kafka kalabalıkyalnızlıklar kalender kara kalkan kamyon kara karabürk karakaya karakoyun karanlığa tapanlar karaoğlan kartal karınca incitmez altur balyanın tuhaf intikam planı kavalcı kavşakta çevirme var kaya Kazuo Ishiguro kederbuselik kehribar kelebek ve kukla Kemal Özer Şiir Ödülü kimsesizliğe kiralık ışık hikayesi Kitap Kitaplık kitaplıktan Kitaplık Önü Klaros Yayınları kleopatra knut odegard kol düğmeleri korona koyu sersemlik kozan koşar kravat kronik satırlar kum kumdan keder kusey tangüler köpek kalbi köpeğin olayım hayat kürşat kürşatyozcu Küçürek Öykü kılınç kırmızı şiir kırıkyazıistasyonu kırık yazı istasyonu kısakürek kız kulesi boğaz ve aşk kızıltoprak kızılırmak Lale lale şeyda gülsoy laleşeydagülsoy latice bir mektup yaz bu gece leyla lord alfrad tennyson Louise Glück madak mahmud derviş mahrumiyet makyaj marazlı tren marktwain masal masiva mavi dünyanın insanları mayo mayıs mağara mehmet mehmet açıkgöz mehmetberkyaltırık mehmetyıldız mehmet yıldız mehmet çağan azizoğlu mehtapnas mektup melek melekler intihar etti melektemur merhametsizmerhamet merveyıldız meryem akyıldız metinsavaş meviza mevlüt şener mevsim etkisinden arındırılmış insan manzaraları Mihail Bulgakov muhamedburaktunay muhameterdevir muhammed münzevi muhammet muhammeterdevir Muhammet Erdevir muhsin hafız çakıroğlu murat muratalan murat erdi salık muratgöğekin Murathan Mungan murat serdar çakıroğlu Murat Soyak mustafa ersin taşdemir mustafaeverdi Mustafa Soyuer mustafa torun müjgan münevversaral Naile Dire n apartmanı nar Nasrin Zabeti Miandoab Ncip Fazıl necatibey nehirlerim uzağa nesrin Nesrin Çoruh nesrinçoruh nilgün marmara nisa nisaeser Nisa Eser nisaleyla nota notaya nuritarkan okan alay okanlay olanlar olga tokarczuk orhantepebaş oskay osman osmanyücel ozanöztepe Oğuz Ertürk pekmez PerverNakçi Peyami Safa prelüt qadiri radikal şıkların sayımı rahmikızıltoprak rana Recep Kayalı Reşit reşitgüngörkalkan Romen Edebiyatı röportaj rüzgarın yolculuğu rıdvan yıldız sabah yağmuru sacettin ince saklambaç salıncak sama sama qadiri saniye saniyekısakürek Saniye Kısakürek sarmaşık sağlam seheraçıkgöz seher yerlikaya selcan ece selinöyküata semanur semanurulu semra orhan şirip seni seviyorum Serap Yalçın Pamuk serbülent kaya serdar servan erdinç ses seval seval karakoyun sevda sevdamın şehri sevdasezergülle Sevda Sezer Gülle Sevinç Çokum Seydali Önal seyit mehdi musevi sezer sibel sibelmayo siir sinema Sipariş sokakta sorgu sorgu (I) sorgu (II) Suat Derviş suna suna kızılırmak sungurlar suzan yörük sylvia sönmezler söylemek mümkün söylence söyleşi söyleşi ve soruşturmalar süheyla poyraz sızı Tahsin Yücel Tamer Sağcan taner sezgin Tanpınar tanık tarkan tatlı bir telaş tekerleme temur thomas hardy tilki öpüşmesi topraktan öte tubagevrek tuncer turgay tuğba Tuğba Keskin tuğbaönce tuğçe tuğçekozan türk zerrintürk ulu umut bazen uğrar evimize uykular gazeli uzunca şiir uğur Uğur Karabürk uğurkarabürk vahap eren vakitlerden körpencere veda vuslat w.bahadır w.bahadırbayrıl Where Is/Where Are Denklemi yabancı yakamoz yalnızlar rıhtımı Yalnızız yangın yaren eryıldız yasin yasinkum Yayın İlkelerimiz yaz ve gül yiğit ergün yok yolcu yonar YouTube yozcu yunan suları yunus Yunus Çinçin yunusçinçin Yusuf Araf yusuf aydın yuva yörük yücel yürekincisi yıldırım yıldız zamanla/ma zambak ve köpük zeliha aypek zemir zerrin zeynep zeynepkasap zeyneppınarbaşı zeyneprana zeynep yeşilbaş yardımcı zeynep yolcu zeynepyolcu zifiri karanlık zübeyde zübeydegüllüce zülal Çile Çok Yapraklı İlişkiler Öykü çakıroğlu çağ çeviri çeviri şiir çevrobil çinçin çirkin filler çoklu yüz döngüsü çoruh ölüm sebebi ölüm ve kuşlar önce öykü özdemir özkan özkan kaya özlemek dündendir ünal ünsal ürperti İbrahim Halil Çelik İmtihan İnceleme İsmail Kılınç İthaki ıd est ıp labirenti ıslık kesiği ışık ışıklı pencere ışıksungurlar ışıl ışılmadakkaya Şener Öktem şarkı şehrazat şener beyter şenol alçınkaya şeyda şiir şiire dönüşen anne şiirülke şir şirin söz