Nesrin Çoruh | Şairin Romanı Okumaları – 5

Nesrin Çoruh | Şairin Romanı Okumaları – 5

Nesrin Çoruh, Murathan Mungan’ın “Şairin Romanı” adlı romanına dair yaptığı incelemesiyle Edebiyat Daima’da

MURATHAN MUNGAN’IN “ŞAİRİN ROMANI” OKUMALARI 5:  ŞAİRİN HAYVANI

Murathan Mungan, Şairin Hayvanı bölümünde diğer bölümlerde olduğu gibi okuyucuyu avucunda tutmayı bilmiş yine. Yer yer durgun yer yer aksiyonu bol olan bölümde emeğin büyüklüğünü hissediyor okur. Eserin bir önceki ana bölümü olan Şairin Gölgesi’nin “Kör kanı” alt bölümünde kör bilge Chinhaya’nın şair Bendag’a, “İyi şairlerin kanında bir hayvan vardır. Bilgelikle dizginlemeye çalıştıkları bir hayvan. Çoğu kez şahlandırmakta da güçlük çektikleri bu gizemli hayvan yol gösterir onlara. Yolda hayvanını kaybetmemeye bak!” cümlelerini söylemişti. Şairlerin yaratıcılığını simgeleyen bu cümleler Şairin Hayvanı bölümü ile ne kadar ilintili? “Çizimlerevi, Kaplan, Ümma’nın ikinci rüyası, Samarakad Surları, Kırmızı Kent, Çılgın nar ağaçları, Rüyanın parmakları, Kar kızağı, Ümma’nın üçüncü rüyası ve Katilin kanı” adlarını taşıyan beşinci bölümde bunu anlamaya çalışalım.

Çizimlerevi bölümünde Mungan birçok bölümde olduğu gibi karakterlerinin gittiği mekânları detaylıca tasvir etmiş. Bu sefer Çizimevi’nin bulunduğu kent; ruhsuz, kuru bir yer görünümünde olan, bugünkü büyük şehirleri andıran, muntazam ama birbirine benzeyen, kendine has bir ruhu olmayan bir kent LuuRa. “İrili ufaklı şehirlere yığıldıkça insanların ruh kurumasına uğradığını, hayatın şiirinin söndüğünü düşünüyordu. (s.343)” cümlelerinden ve önceki bölümlerden anlaşılacağı gibi tabiat ve şiir iç içedir bu evrende ve tabiattan uzaklaşan insan, ruh kuruması yaşar. Bölümün hâkim karakterleri bize yer yer Don Kişot ve Sancho Panza’yı çağrıştıran Gamenn ve Pepqemok. Onların olduğu yerde ise polisiye havasını hissetmemek mümkün değil. Çizimevi’nde katilin öldürme şekilleri üzerine verilen bilgiler polisiye havasını perçinlemiş. Bu bölümde Lelalu’nun güvercin vasıtasıyla eski sevgilisini Gamenn’den görmesini istemesi de bölümün detaylarından birisi.  Dikkati çeken bir diğer detay da Gamenn’e benzeyen,yüzünde yara izi olan, “zararsız meczup” olarak nitelendirilmiş bir resmi Pepqemok’un yanına alması.

Kaplan alt başlığı Şairin Hayvanı bölüm adını yansıtıyor aslında.   Kör bilge Chinhaya’nın Bendag’a, şairin hayvanı ile ilgili söylediği sözlerin ana bölümle ilgisi kurulabilir.  Son Yolculuk kitabına dair derin düşüncelere dalmışken Bendag’ın karşısına bir kaplan çıkar. Gençliğinde kaplanın da yer aldığı şiirler vardır. Kaplan, içindeki yaratıcılığı temsil eden kaybedilmemiş hayvandır. 

Ümma’nın ikinci rüyası bölümüne kâbus demek daha doğru. Gammenn’in hem katil hem maktul olduğu bir kâbus görür Ümma. Ümma’nın ona verdiği tılsımlı taşlar korusun Gammen’i demek geliyor okuyucunun içinden.

Samarakad Surları bölümünde yine mekân tasviri ile başlanmış. Doruğu buzlarla zırhlanmış dağlarının arasındaki dar geçitlerden inerek heykellerle dolu büyük bahçelerin arasından bizler de Samarakad’a ulaşıyoruz Moottah ve ikizlerle birlikte. Üzerlerinde uyku cini motifleri olan serquvaa kilimleri, örtüleri serilmiş sedirlere. Zeey ve Tagan ile birlikte bizler de uzanıyoruz bu sedirlerin üzerine. “Ne kadar çok şey öğrenirsem o kadar az şey anlıyorum. (S.368)”  diyor Zeey bilgece. Bu bölümde Moottah, güvercin çiftliğinde şair adayı küçük bir kız keşfediyor. “İyi bir şiir yalnızca kendi kendinin anlamını taşır.(s.364)”sözü de bugün “Yeni Eleştiri” kuramlarında yer alan bir anlayış aslında: Metnin sadece iletisini değerlendirmek. Kameralar bu bölümde tekrar Zeheyra’ya çevrilmiş.  Zeheyra, kocasının Avoona’yı görmeye gitmesinin ardından yine açıyor sandığı, yıkılıyor kızın saçlarını görünce. Defteri alıp Moottah’ın yanına gidiyor.  Sayfa 367, 2. paragraf sonrasındaki bölüm sayfa 329 ile aynı.  O ana dönülüyor yeniden Zeheyra, Moottah’ın huzuruna geliyor. Zeheyra’nın planları var. Ne derece gerçekleştirebilecek Zeheyra planlarını kısa sürede anlaşılıyor.

Kırmızı Kent’te orta meydanda kalın gövdesi dalsız biçimde göğe yükselip birdenbire tepede çok dallı bir şemsiye gibi açılıp eteğinde geniş bir gölgelik alan yaratan masalsı dev bir ejder ağacı vardır. Yılın belli bir mevsiminde ışıklı tören ve oyunsu ayinlerle kırmızıya boyandığı için Kırmızı Kent adıyla anılmaktadır burası. Lelalu’nun sevgilisi Vylea’yı buluyor bu bölümde Gamenn ve karşısında güzel bir kadın gördüğü için şaşırıyor.  Aşk üzerine güzel bir sohbet gerçekleşiyor aynı kadına âşık iki kişi arasında. Bu bölümün en dikkat çeken yerlerinden biri ise şurası: “… yerkürede herkes aslında şair olmak ister, bunun hayaliyle büyür, sonra günün birinde şiirin yüzüne gülmediğini kabullenip kaderine küserek başka bir şey olmak zorunda kalırdı. (s. 375)” Herkesin şair olmak istediği bir ütopik bir yerküre… Kitabın adıyla da ne güzel örtüşüyor.  

Çılgın nar ağaçları bölümünde Bendag’ın varoluşsal düşüncelere dalıp ağlaması, bir çocuğun sessizce yanına oturması okuru da hüzünlendiriyor. Tau, nar ağaçları ile bilinen bir yer. Şiir kahveleri var bu kentte.  Şiir ve şair üzerine harika sohbetler, şiir ve şair analizleri yapılıyor. Bendag, kör bilgenin olduğu yerde tanıştığı Ysoleaf’a gitmek zorunda kalıyor. Şiir meclisinde Remzganan kimliği ile şiirini okuması başına dert açıyor. Ysoleaf’ın verdiği yeni kimlikle Bendag, Remzganan olmaktan kurtulan bir Tutseneaf’a dönüşüyor artık.

Rüyanın parmakları bölümü bence romanın en akıcı, en heyecanlı ve en dramatik bölümlerinden birisi.  Babası gibi kagamusha rolüne bürünen Agabu, Zeheyra’ya kâbusunu yaşatıyor. Zeheyra gibi akıllı bir kadının defterleri Moottah’a verdiğini söylemesi heyecanı artırsa da okuyucu şaşırtan bir detay olmuş.

Kar kızağı bölümünde Moottah’ın rüyası sayesinde nihayet Roasanayma’nın Serhenas’ın karda kaydığı kızağının adı olduğunu öğreniyoruz. Rüya sonrası şairin kuyusuna gidip Serhenas’ın sesini duyuyor Moottah. Ama tehlike çanları çalıyor bu arada. Timsah kafalı, kartal gagalı, yüzgeç kanatlı uçman kuşlar yazgıyı hızlandırırmış. Moottah’a görünen kuşlar bakalım onun yazgısını nasıl değiştirecek?   Agabu’nun kurduğu hain bir tuzağa düşecek mi Moottah? İlk bölümlerden beri adını duyduğumuz on beş yaşındaki Remzganan çıktı ortaya. Bakalım nasıl seyredecek hikâyenin devamı?

Ümma’nın üçüncü rüyasında tam şiir gibi bir dil, masalsı bir anlatım karşılıyor okuru. “O gün,  on üç dolunaylı göğün altında birden fazla şey olacak; gök katlarındaki on üç ayrı kaynaktan akan gümüşten sicimlerle birden fazla giz ışığa çıkacak. Hakikatin yüzü birkaç yerinden birden aydınlanacak. O gün çok kişi gülüp az kişi ağlayacak. (s.416)” cümlelerinden güzel şeyler olacağının işaretini alıyoruz ama biraz sancılı olacak anlaşılan güzel şeyler. Ümma ile Lelalu Gamenn’e mektup yazarlar. Bendag’a da hayatında bir kadın olacağının müjdesini verir Ümma. 

Şairin Hayvanı ana bölümünün son alt başlığı olan Katilin kanında Şairin Gölgesi’ndeki son ara başlıktaki gibi katil yine karşımıza çıkıyor. Ama kim? Hâlâ tahminlerde bulunamıyoruz. Yine bilinç akışı tekniği ile sayıklayan ya da ruh sağlığı bozuk bir insanın söyleyeceği sözler sıralanmış.  “…şair kanı olmayanların yazdığı şiirlerin kanı akmaz ki kessen kelimelerini.(s.417)” sadece küçük bir örnek.

Sondan bir önceki Şairin Kanı bölümüne geçerken polisiyenin sınırları doğrultusunda birçok ipucu gören okur birçok kişinin katil olması ihtimalini düşünür. Bakalım Şairin Kanı’nda belirginleşecek mi katil? Okuru neler bekliyor?

Edebiyat Daima
ADMINISTRATOR
PROFILE

Posts Carousel

Yorum Yap

Email adresiniz yayınlanmayacaktır.

Latest Posts

Top Authors

Most Commented

Featured Videos

Etiketler

abbas marufi abdullah çakır abdulmelekiyan acabay adıgüzel afili ceket ah kusan zaman ahmedidai ahmet doğru ahmet menteş ahmet sarı ak akdeniz akif akifdut akşam sayıklaması albertcamus Ali Lidar Ali Necip Erdoğan alperbilgili anadan üryan bir yalnızlık anka kuşuna zümrüt Anlamayan BeniAdeme Gazel Anıl Cihan ardında yiten ben değilim Armağan Can arzu Arzu Alkan Ateş Arzu Tanrıverdi arzuözdemir aslan aslanoğlu Aslı Hilal Menteş ata atakaya aydın aydınakdeniz aygüner ayhan ayhan akdeniz ayten güler aytmatov ayça erdura ayçaerdura ayşenur kaya aydoğan ayşe şafak kanca aziz nayır açıkgöz aşk diye diye aşk hak aşk incinirse aşkmektubu aşk örtüyor gövdeni babek zamani bahaeddinözkişi bahar ayaklanmaları baltadergisi balçık baris barış barışerdoğan Barış Erdoğan barışmanço batı rüzgarları bayrıl bazı evlerin kış hali başağın diyalektiği başkalarını da düşün begüm şahbudak bekleyiş beni bir baharın göğsünde uyut ben olsaydım benzeşmek berna bernakarakaya beyazgemi beyzaege beyza yazıcıoğlu bijennecdi bir fincan kahvenin kahvenin çayın bardağın Birgül birgültemur birgülyangınaslanoğlu Birgül Yangın Aslanoğlu bir varlık masalı bir zamanlar bir çift yumru biter buralarda güneşin matemi bitişin mevsimleri Bit Pazarında Tarih Dersine Cevaben boyalı duvar Buket Uçar bulutun gözyaşı burak çelik burhan burhanaslan burhantuncay Burçin Laçin Altay buz çiçekleri büşra büşraünal camus canan çelik celladıma ceviri CeyCeyBey clemence damla nur akkirpi dağlardaki ter dedi-dedim defter deneme deniz Deniz Kara Kavalcı denizkarakavalcı dert dikimevi dervişzaim deryagündoğdu devrim horlu divan Dostoyevski doğa doğanay dulda dursunalisazkaya duvar Duyuru Duyurular Dönüşüm düğme ilikliği eda tosun Edebiyat Daima elem erk elif burcu özkan elifyavaş elimden tutabilse sesin ellerimde on dokuz yara elçin sevgi suçin emel Emel Bulut emel canpolat emelkoşar emel koşar emine gündüz menteş enver ercan enver sadri begit Enver Sadri Begit | İvo Bu Şairlik Telaşı Mı? eraysarıçam eray sarıçam ercan ercankesal ercanköksal ercan sağlam erdevir erdoğan Erguvan erguvan rengi yalanlar ergülen erhan erhankaraoğlan Erhan Çamurcu erkut tokman erkuttokman erman şahin ersin ersinkartal ersin kartal ersin taşdemir ertuğrul çoban erva erva zülal ünsal esingülez eskiliman esrakaraca esra karaca Ethem Baran evde kalmış zencefil eylül eşyalar fahriayhan faikmuharrem farsca fateme mahmudi Fatmasümer ferfiçkin kayboldu feritsürmeli fermuar ferruhzâd feyz kariha fuat fuatoskay fulya eyilik fuzuli füruğ füruğferruhzâd galip Galip ÇAğ galipçağ gamzekoç gece fısıltısı gecenintılsımı gece rahminde cenin gerus gerus abdulmelekiyan gezi yazısı gittin bana giz Gökhan Yılmaz gölgemdeki ağrılar gönül gönülyonar gösteri toplumu gözlerin afrika Gülden Çevik gülle güllüce gülsoy gülözen gülşah gülşahak gülşen gün bozumu Güngör gürhangürses güven güven adıgüzel güvenadıgüzel güven fatsa güvenini kırdım bir kere güzel yazı defteri güğüm Haber Haberler Hakan Sarıpolat Hakan Temiz Hakan Uslu hale alkay halil cengiz halil ibrahim emecen hande handeiçeliadabay hasan ali toptaş hasan temiz hasrettir azerbaycan hasta hatice hatice kübra öktem Hatice Tarkan Doğanay haticetarkandoğanay haticeyıldırım Hatice Yıldırım hayalet orkide haydar haydar ergülen heba herşeyibitirmeyidüşünüyorum hilal fırat hiç ihtimal Hûşeng İbtihac hüseyin hüseyin aygüner hüseyin sönmezler hırsız Iainreid ihtiyar banklar ihtiyardünya ilhan kemal ilyas alevi inceleme insan insannedir? intihar ilanları ismail ismailkılınç iz içeli jose saramago Kafka kalabalıkyalnızlıklar kalender kara kalkan kamyon kara karabürk karakaya karakoyun karanlığa tapanlar karaoğlan kartal karınca incitmez altur balyanın tuhaf intikam planı kavalcı kavşakta çevirme var kaya Kazuo Ishiguro kederbuselik kehribar kelebek ve kukla Kemal Özer Şiir Ödülü kimsesizliğe kiralık ışık hikayesi Kitap Kitaplık kitaplıktan Kitaplık Önü Klaros Yayınları kleopatra knut odegard kol düğmeleri korona koyu sersemlik kozan koşar kravat kronik satırlar kum kumdan keder kusey tangüler köpek kalbi köpeğin olayım hayat kürşat kürşatyozcu Küçürek Öykü kılınç kırmızı şiir kırıkyazıistasyonu kırık yazı istasyonu kısakürek kız kulesi boğaz ve aşk kızıltoprak kızılırmak Lale lale şeyda gülsoy laleşeydagülsoy latice bir mektup yaz bu gece leyla lord alfrad tennyson Louise Glück madak mahmud derviş mahrumiyet makyaj marazlı tren marktwain masal masiva mavi dünyanın insanları mayo mayıs mağara mehmet mehmet açıkgöz mehmetberkyaltırık mehmetyıldız mehmet yıldız mehmet çağan azizoğlu mehtapnas mektup melek melekler intihar etti melektemur merhametsizmerhamet merveyıldız meryem akyıldız metinsavaş meviza mevlüt şener mevsim etkisinden arındırılmış insan manzaraları Mihail Bulgakov muhamedburaktunay muhameterdevir muhammed münzevi muhammet muhammeterdevir Muhammet Erdevir muhsin hafız çakıroğlu murat muratalan murat erdi salık muratgöğekin Murathan Mungan murat serdar çakıroğlu Murat Soyak mustafa ersin taşdemir mustafaeverdi Mustafa Soyuer mustafa torun müjgan münevversaral Naile Dire n apartmanı nar Nasrin Zabeti Miandoab Ncip Fazıl necatibey nehirlerim uzağa nesrin Nesrin Çoruh nesrinçoruh nilgün marmara nisa nisaeser Nisa Eser nisaleyla nota notaya nuritarkan okan alay okanlay olanlar olga tokarczuk orhantepebaş oskay osman osmanyücel ozanöztepe Oğuz Ertürk pekmez PerverNakçi Peyami Safa prelüt qadiri radikal şıkların sayımı rahmikızıltoprak rana Recep Kayalı Reşit reşitgüngörkalkan Romen Edebiyatı röportaj rüzgarın yolculuğu rıdvan yıldız sabah yağmuru sacettin ince saklambaç salıncak sama sama qadiri saniye saniyekısakürek Saniye Kısakürek sarmaşık sağlam seheraçıkgöz seher yerlikaya selcan ece selinöyküata semanur semanurulu semra orhan şirip seni seviyorum Serap Yalçın Pamuk serbülent kaya serdar servan erdinç ses seval seval karakoyun sevda sevdamın şehri sevdasezergülle Sevda Sezer Gülle Sevinç Çokum Seydali Önal seyit mehdi musevi sezer sibel sibelmayo siir sinema Sipariş sokakta sorgu sorgu (I) sorgu (II) Suat Derviş suna suna kızılırmak sungurlar suzan yörük sylvia sönmezler söylemek mümkün söylence söyleşi söyleşi ve soruşturmalar süheyla poyraz sızı Tahsin Yücel Tamer Sağcan taner sezgin Tanpınar tanık tarkan tatlı bir telaş tekerleme temur thomas hardy tilki öpüşmesi topraktan öte tubagevrek tuncer turgay tuğba Tuğba Keskin tuğbaönce tuğçe tuğçekozan türk zerrintürk ulu umut bazen uğrar evimize uykular gazeli uzunca şiir uğur Uğur Karabürk uğurkarabürk vahap eren vakitlerden körpencere veda vuslat w.bahadır w.bahadırbayrıl Where Is/Where Are Denklemi yabancı yakamoz yalnızlar rıhtımı Yalnızız yangın yaren eryıldız yasin yasinkum Yayın İlkelerimiz yaz ve gül yiğit ergün yok yolcu yonar YouTube yozcu yunan suları yunus Yunus Çinçin yunusçinçin Yusuf Araf yusuf aydın yuva yörük yücel yürekincisi yıldırım yıldız zamanla/ma zambak ve köpük zeliha aypek zemir zerrin zeynep zeynepkasap zeyneppınarbaşı zeyneprana zeynep yeşilbaş yardımcı zeynep yolcu zeynepyolcu zifiri karanlık zübeyde zübeydegüllüce zülal Çile Çok Yapraklı İlişkiler Öykü çakıroğlu çağ çeviri çeviri şiir çevrobil çinçin çirkin filler çoklu yüz döngüsü çoruh ölüm sebebi ölüm ve kuşlar önce öykü özdemir özkan özkan kaya özlemek dündendir ünal ünsal ürperti İbrahim Halil Çelik İmtihan İnceleme İsmail Kılınç İthaki ıd est ıp labirenti ıslık kesiği ışık ışıklı pencere ışıksungurlar ışıl ışılmadakkaya Şener Öktem şarkı şehrazat şener beyter şenol alçınkaya şeyda şiir şiire dönüşen anne şiirülke şir şirin söz