Nesrin Çoruh | Şairin Romanı Okumaları – 4

Nesrin Çoruh | Şairin Romanı Okumaları – 4

Nesrin Çoruh, Murathan Mungan’ın “Şairin Romanı” adlı romanına dair yaptığı incelemesiyle Edebiyat Daima’da

MURATHAN MUNGAN’IN “ŞAİRİN ROMANI” OKUMALARI 4:  ŞAİRİN GÖLGESİ

Şairin Romanı’nın “Şairin Gölgesi” bölümünde de diğer bölümlerde olduğu gibi Murathan Mungan yılların birikimini koymuş ortaya. Yazar, ayrıca bir kurgu ustası olduğunun altını çizmiş,  91 sayfayı bir edebî şölene dönüştürmüş. Bölüm, “Serhenas, Kagemusha, Kabuktaki zehir, Çift kılıçlar, Ter ve arma, Harita, Toz yıldızları, Katilin yolu” alt başlıklarından oluşuyor.

Serhenas bölümünde Moottah’ın dostu olarak önceki bölümlerden bildiğimiz Serhenas’la yeniden karşılaşıyoruz. Moottah’tan onun şairin kuyusundan kendi sesini duymadığı için asker olmaya karar verdiğini öğrenmiştik. Burada dikkatimizi çeken Serhanas’ın annesinin oğluna tembihleri: “Kılıcında tüm yerkürenin kanı olabilir, ama bir tek kadının, bir tek çocuğun gözyaşı olmamalı. Savaşçılarla çapulcuları ayıran kadınların, çocukların kanıdır unutma!(s.250-251)”   Settu’nun ordusuna katılıyor Serhenas, şiirler yazıyor. Şiirin bir yük indirme sanatı olduğunun bilinciyle yazdığı şiirleri şairin kuyusu yerine Moottah’a götürme kararı alıyor. 

Kagemusha bölümüne adını veren “kagemusha” Japonca bir kelimeyi çağrıştırıyor. Biraz araştırdığımda Japon film yönetmeni Akira Kurosawa’nın 1980 yılına ait bir filminin adı olduğunu öğreniyorum. “Taklit eden kimse” için kullanılan bir terimmiş kagemusha. Japon tarihinin savaş yılları döneminde geçen filmde savunmasız klana saldırmaktan vazgeçirmek için ölü bir kumandanın kılığına girmesi öğretilen düşük sınıftan bir suçlunun hikâyesi anlatılmaktaymış. [1]  Burada ise “kagemusha”  yine benzer işlevde kullanılıyor. Yeşilalaylar komutanı Settu, daha uzun yaşamak adına kendi benzerlerini kullanıyor gerektiğinde savaş meydanlarında. Ama oğlu Agabu’ya büyük travma yaratıyor, onun belki de kaderini yazıyor kagemushalar. Oğluna “baba” anlamına gelen Agabu ismini veren bir babanın kendi babasıyla bir sorunu olmuştur düşüncesi geçiyor aklımdan bu bölümü okurken.  Bir kagemusha deneyi yapıyor Settu oğlu üzerinden. Kagemushaları ile bir arada  bulunup oğlunun kendisini bulmasını istiyor. Babasını bulmak için ecel terleri döken Agabu terlemez oluyor sonrasında. Agabu şair olmak istiyor. Kıskandığı arkadaşı Novagan’ın savaş meydanında ölmesine içten içe seviniyor. Bu arada Novagan’ın “Kum Saati” adında bir kitabı olması da tesadüf değil. Aynı zamanda şair olan Murathan Mungan’ın aynı adla bir şiir kitabı mevcut. Novagan- Murathan Mungan söyleyişinin yakınlığı da gözden kaçmıyor. Bir diğer arkadaşı Serhenas’ı ise çok kıskanıyor Agabu. Özellikle kendi çocukluğunun travmasını yazdığı Kagemusha şiiriyle ve ölüm fermanını imzalıyor arkadaşının. Ardından bir gölge şair olarak onun şiirlerini sahipleniyor. Bu bölümde Settu’nun kagemushası tarafından öldürülmesi de güzel bir ironi olarak yer alıyor bölümde.

 Kabuktaki zehir adını taşıyan bölümde güzeller güzeli şiir okuyucusu Zeheyra ile tanışıyoruz. Çekirdeğindeki yaşama gücünü korumak uğruna kendisine dokunulduğunda, ânında kabuğunu zehirli kılan bir taşın adıymış zeheyra. Kervan sahibi varlıklı bir ailenin kızı Zeheyra’ya aşık oluyor Agabu ve şehrin satrabını araya koyuyor. “İkinci defa bir kadını sevdiğindeyse bu her şeyin, herkesin sonu olacaktı.(s.269)” cümlesi sonraki bölümlerin heyecanı hakkında bilgi veriyor.

Çift kılıçlar bölümünde Agabu Zeheyra ile evleniyor hem de ona Serhenas’ın Moottah’a ithaf ettiği “Gölgelerin Anadili” şiirini söylüyor. Samarakad Surları’nın duvarlarında Serhenas’ın “Kagemusha” şiiri dalgalanıyor gölge şair Agabu’nun adıyla. Balma Gölü’nün kıyısında sırtını kayın ormanına vermiş korunaklı bir kaleye benzer taş eve yerleşiyorlar evli çift. Ama Zehera’nın korkuları var. Çocukluğundan ruhuna işleyen su korkusu. Bu bölümde bir de Tronteg İmparatorluğu’nun başşairi Ehiyu çıkıyor karşımıza Abuga’nın kıskandığı şair olarak. Zeheyra kocasının şiiri üzerinde karanlık bir gölge hissediyor. Agabu, Zeheyra’ya ikiz gibi benzeyen on beş yaşındaki Avaona’ya aşık oluyor birden.  Kıskançlık Zeheyra’ya sırların kapısını aralıyor.

Ter ve arma bölümünde dikkatimi çeken Moottah’ın “Gölgelerin Anadili” şiirine yazdığı değerlendirmenin şiir okuma dersi niteliğinde kabul görmesi. Mungan, teoriye önem verildiği bir yer kurgulamış. Ehiyyu, kıskanç şairleri sembolize ediyor. Kadın şairler arasındaki dayanışma erkek şairler arasında yerini kıskançlığa bırakmış. Sözlükçü Dohanaralı Tarkusyu yine karşımıza çıkıyor.  Zeheyra kadınlık cilveleriyle şiirin Serhenas’a ait olduğunu öğreniyor Tarkusyu vasıtasıyla. Bu bölümde  Dohanaralı Tarkusyu,  Zeheyra ile Omayra’nın aynı anlama geldiğini öğrendiğini söylüyor Zeheyra’ya. Yine Mungan’ın Omayra adında bir şiir kitabı olduğunu belirtelim. Zeheyra, Moottah ile görüşmek isteğini söylüyor Dohanaralıya. Şifre olarak iki isim alıyor.

Kör kanı bölümünde Bendag ile karşılaşıyoruz yine. Bu bölümde Bendag’ın savaş üzerine düşündükleri savaşların acı gerçekleri ile yüzleştiriyor bizi: Savaş, bizi kim olduğumuzu bilmediğimiz insanlar haline getirir. Savaştan kendisi gibi çıkan insanlar var mıdır? (s.300) Ayrıca günümüzde de sanatını zirvede bırakmayan sanatçılara da göndermeler var: Hâlâ doruktayken vedalaşmak istiyordu şairliği ile. Kendi eliyle düşürmek istemiyordu doruğa diktiği ve bunca yıl bembeyaz bir bayrak gibi dalgalanan şiirlerini… (s. 301)  Pouhwek’teki yaşlı, bilge kör Chinhaya’ya uğruyor Bendag. Chinnhaya ise bu günümüzde toplumun gereğinden fazla yücelttiği insanlara vurgu yapıyor kendi şahsında “Ben sıradan bir kör adamım. Sadece kafam biraz fazla çalışıyor. Sizin açık gözlerle göremediklerinizi göremiyorum diye benden bir efsane yaratmaya kalkmayın sakın. (s.303)” sözleriyle. “İyi şairlerin kanında bir hayvan vardır. Bilgelikle dizginlemeye çalıştıkları bir hayvan. Çoğu kez şahlandırmakta da güçlük çektikleri bu gizemli hayvan yol gösterir onlara. Yolda hayvanını kaybetmemeye bak!” sözleri de sanatçının yaratıcılığını oldukça güzel ifade etmiş.

Harita bölümüne Kaa’nın vücudundaki dövmelerle yapılmış harita damgasını vuruyor. Öyle güzel tasvir edilmiş ki bu harita, okuyucu adeta Kaa’yı yanında hissediyor, haritayı görüyor. Tronteg İmparatorluğu’nda imparatorluk yasalarının insan derisinden yapılma sayfalara yazılması ve defterlerin elde edilme süreci etkileyici bir şekilde sunulmuş. “Kaa” sözcüğü üzerinden bir sözcüğün birden çok anlamı olmasına, anlamsızmış gibi görünen bir sözcüğün de anlamı olabileceğine dikkat çekilmiş bu bölümde. Ayrıca, şiir filozofu Moottah’ın da anlamının saçları bilgelikle kırlaşmış insanları çağrıştıran gümüş anlamı olduğunu öğreniyoruz. (320) Bölümün başlarında Nuh’un gemisine gönderme yapılmış. Yerkürenin sular altında kaldığı tufan sonrası soylarını sürdürecek canlıların Shuunn gemisine binmesi, Nuh Shuunn arasındaki benzerlik dikkat çekici. Adı Şairin Romanı olan bir romanda her bölümde şiir üzerine söylemler olması beklenen bir durum. Bu bölümde de “Bilir misiniz bilmem, dilimizde rüzgâr aynı zamanda üslup anlamına da gelir. Örneğin bir şairi rüzgârından tanırsınız, dediğinizde, hangi anlamını isterseniz onu anlarsınız.(s.321)” sözleri yine hemen her bölümde olduğu gibi şiir üzerine söylenmiş ders niteliğinde sözlerden. Zeheyra’nın hana gelmesi bölümün sonunda heyecanı artırmış.

Toz yıldızları bölümünde Gamenn ve yardımcısı Pepqemok ikilisi çıkıyor karşımıza. Gamenn’in çocukluk ve gençlik anılarını okuyoruz. Haydutlarla dövüşüyor ikilimiz. Ümma’nın cevşen misali verdiği okunmuş taşları okşuyor Gamenn.

Katilin yolu bölümünde ismi açıklanmayan katilin ateşinin çıkmasıyla imla kurallarına noktalama işaretlerine uyulmadan bilinç akışı cümleleri şeklinde sayıklama cümleleri okuyoruz. Katilin yolu bölümünün romanın şimdiye kadar en ilginç bölümlerinden olduğunu söyleyebilirim.

Şairin Gölgesi bölümü tam da adına yakışır şekilde kagemusha kavramı ile bütünlük kazanmış. Yeni bölüm “Şairin Hayvanı” bakalım bu bölümde kör bilge Chinhaya’nın kast ettiği anlamlarını getirecek önümüze.


[1] https://www.wikiwand.com/tr/Kagemu%C5%9

Edebiyat Daima
ADMINISTRATOR
PROFILE

Posts Carousel

Yorum Yap

Email adresiniz yayınlanmayacaktır.

Latest Posts

Top Authors

Most Commented

Featured Videos

Etiketler

abbas marufi abdullah çakır abdulmelekiyan acabay adıgüzel afili ceket ah kusan zaman ahmedidai ahmet doğru ahmet menteş ahmet sarı ak akdeniz akif akifdut akşam sayıklaması albertcamus Ali Lidar Ali Necip Erdoğan alperbilgili anadan üryan bir yalnızlık anka kuşuna zümrüt Anlamayan BeniAdeme Gazel Anıl Cihan ardında yiten ben değilim Armağan Can arzu Arzu Alkan Ateş Arzu Tanrıverdi arzuözdemir aslan aslanoğlu Aslı Hilal Menteş ata atakaya aydın aydınakdeniz aygüner ayhan ayhan akdeniz ayten güler aytmatov ayça erdura ayçaerdura ayşenur kaya aydoğan ayşe şafak kanca aziz nayır açıkgöz aşk diye diye aşk hak aşk incinirse aşkmektubu aşk örtüyor gövdeni babek zamani bahaeddinözkişi bahar ayaklanmaları baltadergisi balçık baris barış barışerdoğan Barış Erdoğan barışmanço batı rüzgarları bayrıl bazı evlerin kış hali başağın diyalektiği başkalarını da düşün begüm şahbudak bekleyiş beni bir baharın göğsünde uyut ben olsaydım benzeşmek berna bernakarakaya beyazgemi beyzaege beyza yazıcıoğlu bijennecdi bir fincan kahvenin kahvenin çayın bardağın Birgül birgültemur birgülyangınaslanoğlu Birgül Yangın Aslanoğlu bir varlık masalı bir zamanlar bir çift yumru biter buralarda güneşin matemi bitişin mevsimleri Bit Pazarında Tarih Dersine Cevaben boyalı duvar Buket Uçar bulutun gözyaşı burak çelik burhan burhanaslan burhantuncay Burçin Laçin Altay buz çiçekleri büşra büşraünal camus canan çelik celladıma ceviri CeyCeyBey clemence damla nur akkirpi dağlardaki ter dedi-dedim defter deneme deniz Deniz Kara Kavalcı denizkarakavalcı dert dikimevi dervişzaim deryagündoğdu devrim horlu divan Dostoyevski doğa doğanay dulda dursunalisazkaya duvar Duyuru Duyurular Dönüşüm düğme ilikliği eda tosun Edebiyat Daima elem erk elif burcu özkan elifyavaş elimden tutabilse sesin ellerimde on dokuz yara elçin sevgi suçin emel Emel Bulut emel canpolat emelkoşar emel koşar emine gündüz menteş enver ercan enver sadri begit Enver Sadri Begit | İvo Bu Şairlik Telaşı Mı? eraysarıçam eray sarıçam ercan ercankesal ercanköksal ercan sağlam erdevir erdoğan Erguvan erguvan rengi yalanlar ergülen erhan erhankaraoğlan Erhan Çamurcu erkut tokman erkuttokman erman şahin ersin ersinkartal ersin kartal ersin taşdemir ertuğrul çoban erva erva zülal ünsal esingülez eskiliman esrakaraca esra karaca Ethem Baran evde kalmış zencefil eylül eşyalar fahriayhan faikmuharrem farsca fateme mahmudi Fatmasümer ferfiçkin kayboldu feritsürmeli fermuar ferruhzâd feyz kariha fuat fuatoskay fulya eyilik fuzuli füruğ füruğferruhzâd galip Galip ÇAğ galipçağ gamzekoç gece fısıltısı gecenintılsımı gece rahminde cenin gerus gerus abdulmelekiyan gezi yazısı gittin bana giz Gökhan Yılmaz gölgemdeki ağrılar gönül gönülyonar gösteri toplumu gözlerin afrika Gülden Çevik gülle güllüce gülsoy gülözen gülşah gülşahak gülşen gün bozumu Güngör gürhangürses güven güven adıgüzel güvenadıgüzel güven fatsa güvenini kırdım bir kere güzel yazı defteri güğüm Haber Haberler Hakan Sarıpolat Hakan Temiz Hakan Uslu hale alkay halil cengiz halil ibrahim emecen hande handeiçeliadabay hasan ali toptaş hasan temiz hasrettir azerbaycan hasta hatice hatice kübra öktem Hatice Tarkan Doğanay haticetarkandoğanay haticeyıldırım Hatice Yıldırım hayalet orkide haydar haydar ergülen heba herşeyibitirmeyidüşünüyorum hilal fırat hiç ihtimal Hûşeng İbtihac hüseyin hüseyin aygüner hüseyin sönmezler hırsız Iainreid ihtiyar banklar ihtiyardünya ilhan kemal ilyas alevi inceleme insan insannedir? intihar ilanları ismail ismailkılınç iz içeli jose saramago Kafka kalabalıkyalnızlıklar kalender kara kalkan kamyon kara karabürk karakaya karakoyun karanlığa tapanlar karaoğlan kartal karınca incitmez altur balyanın tuhaf intikam planı kavalcı kavşakta çevirme var kaya Kazuo Ishiguro kederbuselik kehribar kelebek ve kukla Kemal Özer Şiir Ödülü kimsesizliğe kiralık ışık hikayesi Kitap Kitaplık kitaplıktan Kitaplık Önü Klaros Yayınları kleopatra knut odegard kol düğmeleri korona koyu sersemlik kozan koşar kravat kronik satırlar kum kumdan keder kusey tangüler köpek kalbi köpeğin olayım hayat kürşat kürşatyozcu Küçürek Öykü kılınç kırmızı şiir kırıkyazıistasyonu kırık yazı istasyonu kısakürek kız kulesi boğaz ve aşk kızıltoprak kızılırmak Lale lale şeyda gülsoy laleşeydagülsoy latice bir mektup yaz bu gece leyla lord alfrad tennyson Louise Glück madak mahmud derviş mahrumiyet makyaj marazlı tren marktwain masal masiva mavi dünyanın insanları mayo mayıs mağara mehmet mehmet açıkgöz mehmetberkyaltırık mehmetyıldız mehmet yıldız mehmet çağan azizoğlu mehtapnas mektup melek melekler intihar etti melektemur merhametsizmerhamet merveyıldız meryem akyıldız metinsavaş meviza mevlüt şener mevsim etkisinden arındırılmış insan manzaraları Mihail Bulgakov muhamedburaktunay muhameterdevir muhammed münzevi muhammet muhammeterdevir Muhammet Erdevir muhsin hafız çakıroğlu murat muratalan murat erdi salık muratgöğekin Murathan Mungan murat serdar çakıroğlu Murat Soyak mustafa ersin taşdemir mustafaeverdi Mustafa Soyuer mustafa torun müjgan münevversaral Naile Dire n apartmanı nar Nasrin Zabeti Miandoab Ncip Fazıl necatibey nehirlerim uzağa nesrin Nesrin Çoruh nesrinçoruh nilgün marmara nisa nisaeser Nisa Eser nisaleyla nota notaya nuritarkan okan alay okanlay olanlar olga tokarczuk orhantepebaş oskay osman osmanyücel ozanöztepe Oğuz Ertürk pekmez PerverNakçi Peyami Safa prelüt qadiri radikal şıkların sayımı rahmikızıltoprak rana Recep Kayalı Reşit reşitgüngörkalkan Romen Edebiyatı röportaj rüzgarın yolculuğu rıdvan yıldız sabah yağmuru sacettin ince saklambaç salıncak sama sama qadiri saniye saniyekısakürek Saniye Kısakürek sarmaşık sağlam seheraçıkgöz seher yerlikaya selcan ece selinöyküata semanur semanurulu semra orhan şirip seni seviyorum Serap Yalçın Pamuk serbülent kaya serdar servan erdinç ses seval seval karakoyun sevda sevdamın şehri sevdasezergülle Sevda Sezer Gülle Sevinç Çokum Seydali Önal seyit mehdi musevi sezer sibel sibelmayo siir sinema Sipariş sokakta sorgu sorgu (I) sorgu (II) Suat Derviş suna suna kızılırmak sungurlar suzan yörük sylvia sönmezler söylemek mümkün söylence söyleşi söyleşi ve soruşturmalar süheyla poyraz sızı Tahsin Yücel Tamer Sağcan taner sezgin Tanpınar tanık tarkan tatlı bir telaş tekerleme temur thomas hardy tilki öpüşmesi topraktan öte tubagevrek tuncer turgay tuğba Tuğba Keskin tuğbaönce tuğçe tuğçekozan türk zerrintürk ulu umut bazen uğrar evimize uykular gazeli uzunca şiir uğur Uğur Karabürk uğurkarabürk vahap eren vakitlerden körpencere veda vuslat w.bahadır w.bahadırbayrıl Where Is/Where Are Denklemi yabancı yakamoz yalnızlar rıhtımı Yalnızız yangın yaren eryıldız yasin yasinkum Yayın İlkelerimiz yaz ve gül yiğit ergün yok yolcu yonar YouTube yozcu yunan suları yunus Yunus Çinçin yunusçinçin Yusuf Araf yusuf aydın yuva yörük yücel yürekincisi yıldırım yıldız zamanla/ma zambak ve köpük zeliha aypek zemir zerrin zeynep zeynepkasap zeyneppınarbaşı zeyneprana zeynep yeşilbaş yardımcı zeynep yolcu zeynepyolcu zifiri karanlık zübeyde zübeydegüllüce zülal Çile Çok Yapraklı İlişkiler Öykü çakıroğlu çağ çeviri çeviri şiir çevrobil çinçin çirkin filler çoklu yüz döngüsü çoruh ölüm sebebi ölüm ve kuşlar önce öykü özdemir özkan özkan kaya özlemek dündendir ünal ünsal ürperti İbrahim Halil Çelik İmtihan İnceleme İsmail Kılınç İthaki ıd est ıp labirenti ıslık kesiği ışık ışıklı pencere ışıksungurlar ışıl ışılmadakkaya Şener Öktem şarkı şehrazat şener beyter şenol alçınkaya şeyda şiir şiire dönüşen anne şiirülke şir şirin söz